070 355 00 39 Openingstijden

Elisabeth Vreede

Elisabeth_Vreede-google

Op 31 augustus 2018 is het 75 jaar geleden dat Elisabeth Vreede op 64-jarige leeftijd in Ascona overleed. Zij behoorde tot de pioniers van de antroposofie en was een van de naaste medewerkers van Rudolf Steiner. Elisabeth was astrologe en lid van het eerste bestuur van de Antroposofische Vereniging in Dornach, Zwitserland.

Theosofie en Astronomie

Elisabeth Vreede werd geboren in Den Haag op 17 juli 1879, als tweede kind van haar ouders. Haar vader was advocaat en haar moeder wijdde haar tijd aan liefdadigheidswerk. In haar opgroeiende huis, aan de Laan van Meerdervoort, kwam Elisabeth in aanraking met Theosofie. In dit huis, niet ver van het Vreedehuis en vlak bij de plek waar later het Vreedespaleis gebouwd zou worden, hield Rudolf Steiner kleine bijeenkomsten. Het was een eerste kennismaking die haar leven in grote mate zou bepalen.

Elisabeth was al vroeg in de sterrenhemel geïnteresseerd, las de werken van Camille Flammarion en leerde tegelijkertijd Frans. Op zevenjarige leeftijd ging ze voor het eerst naar school. Ze voltooide haar jaren op basisscholen en hogescholen en volgde daarna twee jaar privé-studies om diploma's voor universitaire toelating te behalen. Aan de Universiteit van Leyden studeerde ze wiskunde, astronomie, filosofie (vooral Hegel) en Sanskriet. Ook was ze actief betrokken bij het studentenleven, richtte ze een bootclub op en was ze raadslid van de studentenvereniging..

Zij studeerde in Leiden astronomie en wiskunde en de filosofie van Hegel. Zij was actief in het studentenverenigingsleven. Nog tijdens haar studiejaren leerde zij op een theosofisch congres in Londen Rudolf Steiner kennen en vond zij in hem na een grondige innerlijke worsteling haar geestelijke leraar. Zij was ook in 1904 op het internationale theosofische congres in Amsterdam, waar zij Steiners voordracht ‘Mathematik und Okkultismus’ hoorde. Hoewel die voordracht haar op het lijf geschreven lijkt te zijn, werd zij pas gegrepen door zijn beschouwingen over de innerlijke ontwikkelingsweg. Zij reisde verschillende keren met haar moeder mee, die in diverse Duitse badplaatsen kuren deed, om vervolgens in Duitsland voordrachten van Rudolf Steiner mee te maken. Daarbij leerde zij hem persoonlijk kennen.

Verhuizing naar Berlijn en Dornach

De eerste jaren na haar studie, die in 1906 voltooid werd, deed zij onderwijservaring op in een middelbare meisjesschool. Van 1910 tot 1914 was zij voornamelijk in Berlijn, waar zij veel voordrachten van Steiner hoorde. Zij woonde in hetzelfde pand als Rudolf Steiner en kon hem vrij gemakkelijk raadplegen, als hij in Berlijn was. Zij werkte op allerlei manieren praktisch mee, bijvoorbeeld door voordrachtsstenogrammen uit te typen. Belangrijk was de opdracht die hij haar gaf, om voor de leden van de vereniging cursussen te houden over astronomische en cultuurhistorische onderwerpen die Rudolf Steiner bij zijn publiek bekend moest veronderstellen. Zodoende deed zij een schat aan didactische ervaring op. Zij raadpleegde hem ook verschillende malen over haar proefschrift-plannen. Van een promotie is het echter nooit gekomen. Het werk dat zij deed nam haar tijd en energie steeds meer in beslag.

In 1914 trok zij naar Dornach bij Bazel in Zwitserland, samen met haar ouders die zich in de buurt van Dornach vestigden. In de jaren van de eerste wereldoorlog werkte zij mee aan de bouw van het Goetheanum. Zij beschikte over een uitstekend organisatievermogen, zoals onder andere blijkt uit de opbouw van het Goetheanum-archief, waarvoor zij de grondslag legde. In 1916/’17 was zij weer tijdelijk in Berlijn om mee te helpen aan de zorg voor Engelse krijgsgevangenen. In de jaren daarna vestigde zij zich in Dornach-Arlesheim in een nieuw klein vrijstaand huis, door Steiner met hulp van haar vriendin de beeldhouwster Edith Maryon voor haar ontworpen.

In december 1923 werd Vreede benoemd tot leider van de mathematisch-astronomische sectie van de Hogeschool aan het Goetheanum. Ter gelegenheid van de grote conferentie in Dornach, kerstmis 1923, werd zij vervolgens opgenomen in het bestuur van de toen nieuw opgerichte ‘Allgemeine Anthroposophische Gesellschaft’. Zij was nauw betrokken bij het wel en wee van deze vereniging in de tien jaar na Steiners dood in 1925.

Dieptepunt en overlijden

Toen in 1935 de scheiding binnen de Antroposofische Vereniging plaatsvond, werd Vreede uit de Vorstand verbannen en ging haar sectie in andere handen over. Na haar uitsluiting van de Vorstand, samen met Ita Wegman, werd Vreede afgesneden van het observatorium en de archieven die ze zelf hielp opbouwen.

De laatste jaren van haar leven werden eenzamer. Ze was door de oorlog afgesneden van haar vrienden in het buitenland en ook de dood van Ita Wegman, begin maart 1943, was een grote schok voor haar. In mei van datzelfde jaar werd Elisabeth zelf ernstig ziek. Door hoge koortsen kon ze geen voeding tot haar nemen en de complicaties overwinnen. Er ontstond bloedvergiftiging, dat zich snel uitbreidde. Na een lichte verbetering ging ze uiteindelijk naar Ascona, waar de kliniek Casa Andrea Cristoforo was, gesticht door Ita Wegman. Elisabeth overleed daar op 31 augustus 1943.

lunchroom de serre

Lunchcafé
De Serre

Van woensdag tot en met zaterdag serveren we in ons lunchcafé een keur aan lekkers. Alles is biologisch en u proeft hier de beste koffie van Nederland. U bent van harte welkom tussen 10:00 en 17:00 uur.

lunchroom de serre

Openingstijden


Receptie
        ma-vr van 10 tot 17 uur
Lunchcafé      wo-za van 10 tot 17 uur
Atelier            woensdag en donderdag
Zaalverhuur   alle dagen

Contact

Telefoon        070 355 00 39
E-mail            info@vreedehuis.nl

Inschrijven nieuwsbrief

Enkele keren per jaar brengen we geïnteresseerden op de hoogte van onze ontwikkelingen en actuele activiteiten.

Na verzending van uw gegevens hieronder, ontvangt u direct een bevestigingslink op uw emailadres (controleer eventueel ook uw spam box), waarmee u uw aanmelding dient te bevestigen.